Znamy się na tym i nie zostawimy Pani samej.

Lipodemia to przewlekła choroba, w której tkanka tłuszczowa gromadzi się nierównomiernie i symetrycznie w nogach, ramionach lub innych okolicach ciała. Choroba ta występuje przede wszystkim u kobiet i może mieć podłoże genetyczne. Zanim jednak postawi się diagnozę, warto znać najważniejsze objawy lipodemii.

Jak stawia się diagnozę lipodemii?​

Diagnostyka lipodemii to naszym zdaniem znacznie więcej niż pobieżne spojrzenie, tabela, wartość BMI czy podział na stadia. Naprawdę rzetelna diagnostyka wymaga czasu, doświadczenia i najwyższej wiedzy klinicznej.

Lipodemia jest wysoce indywidualna. Żadna pacjentka nie wygląda tak samo i żadna symptomatyka nie przebiega identycznie. Właśnie dlatego nowoczesna diagnostyka zaczyna się dla nas zawsze od wysłuchania.

Dlaczego empatia jest częścią diagnostyki

Bez wysłuchania nie da się zrozumieć indywidualnego cierpienia pacjentki. Wiele chorych przeżywa wieloletnie tułaczki po lekarzach, błędne diagnozy lub bagatelizowanie ich dolegliwości. Dlatego empatię traktujemy nie jako dodatek, lecz jako ważną część rzetelnej diagnostyki.

Dopiero gdy rozumiemy, co obciąża pacjentkę, gdzie powstaje ból, kiedy pojawiają się obrzęki i jak silne jest rzeczywiste ograniczenie w codziennym życiu, możliwa jest sensowna ocena medyczna.

Diagnostyka to: patrzeć, badać dotykiem, rozumieć

Diagnostyka lipodemii jest naszym zdaniem wyłącznie kliniczna. Decydująca jest część wspólna:

  • tego, co opisuje pacjentka
  • tego, co widzimy
  • i tego, co możemy wyczuć dotykiem

Doświadczony badający rozpoznaje anatomię, jakość tkanki, rozmieszczenie, dynamikę obrzęku oraz typową bolesność uciskową.

Lipodemia jest nie tylko widoczna — ale przede wszystkim wyczuwalna.

Dlaczego badanie kliniczne jest tak istotne

Z naszego doświadczenia lipodemię można badać niczym indywidualną „mapę”. W pozycji leżącej i stojącej zmieniają się ucisk tkanek, obrzęk, rozmieszczenie płynu i obciążenie mikrokrążenia.

Dzięki temu możemy rozpoznać:

  • gdzie utrzymuje się bolesność uciskowa
  • które części tkanki są zajęte
  • jak miękka lub napięta jest tkanka
  • oraz jak silnie powiązane są obrzęk i ucisk

Właśnie to badanie czynnościowe jest naszym zdaniem decydujące.

Test uszczypnięcia i szorstka skóra w diagnostyce lipodemii
Test uszczypnięcia i szorstka skóra w diagnostyce lipodemii

Lipodemia może dotyczyć całego ciała

Lipodemię często sprowadza się wyłącznie do nóg lub ramion. Z naszego doświadczenia klinicznego i w świetle aktualnej dyskusji naukowej może ona jednak obejmować całe ciało.

Zmiany mogą pojawiać się także:

na plecachna brzuchuna bokachbiodrachlub w innych okolicach ciała

W zależności od struktury skóry, tkanki łącznej i wiązania płynu na pierwszym planie bywa raz wyczuwalna tkanka tłuszczowa, a innym razem obrzęk i ucisk.

Dlaczego obrzęk jest u każdej osoby inny

Z naszego doświadczenia widoczny obrzęk zależy w dużej mierze od tego:

  • jak luźna jest skóra
  • ile jest tkanki łącznej
  • jak silnie wiązany jest płyn
  • oraz jak nasilone jest zaburzenie mikrokrążenia

U niektórych pacjentek widoczne są wyraźnie wyczuwalne zmiany tłuszczowe, u innych przede wszystkim zastój płynu i uczucie napięcia.

Jaką rolę odgrywa USG?

USG jest naszym zdaniem ważnym narzędziem diagnostycznym. Za pomocą nowoczesnej sonografii możemy bardzo dobrze rozpoznać płyn, obrzęki, żylaki, przepukliny, zmiany tkankowe i inne choroby.

Możliwe są także pomiary grubości warstw i kontrole przebiegu.

Czego USG nie może wykazać

Zgodnie z aktualnym stanem wiedzy USG nie może jednak jednoznacznie potwierdzić lipodemii.

Istnieją wprawdzie wskazówki i obserwacje, np. struktury tkankowe przypominające sznur pereł lub typowe wzorce płynu, brak jednak jak dotąd jednoznacznych dowodów naukowych.

USG wspiera diagnostykę — nigdy jednak nie zastępuje badania klinicznego.

Badanie lipodemii za pomocą USG – przed operacją badane są powięzi.
Badanie lipodemii za pomocą USG – przed operacją badane są powięzi.

Dlaczego nie myślimy już w sztywnych stadiach

Klasyczny podział na stadium 1, 2 lub 3 uważamy dziś za tylko ograniczenie przydatny.

Centymetr krawiecki, waga, BMI czy pomiary obwodu nie tłumaczą bólu, cierpienia, jakości tkanki ani indywidualnego obciążenia pacjentki.

Lipodemia jest naszym zdaniem bezstopniowa (płynna).

Co jest dla nas naprawdę decydujące

Ostatecznie decydujące jest:

  • Co opisuje pacjentka?
  • Co widzimy?
  • Co wyczuwamy?
  • Jak to do siebie pasuje?

Dopiero z tej klinicznej części wspólnej powstaje rzetelna diagnostyka.

I dopiero potem można wspólnie omówić, czy w ogóle konieczna jest terapia, czy też – z powodu przekroczenia indywidualnego progu cierpienia – sensowne wydaje się wskazanie do operacji.

Stadia lipodemii: stopień nasilenia i przebieg

Rozpoznanie lipodemii to pierwszy krok do leczenia i monitorowania tej przewlekłej choroby. Po diagnozie następuje podział na różne stadia, aby opisać stopień nasilenia choroby i monitorować indywidualny przebieg.

Podziału na tzw. „stadia lipodemii” dokonują często lekarze. Ważne jest jednak, aby pamiętać, że nie wszyscy pacjenci muszą przejść przez wszystkie stadia i że objawy oraz przebieg lipodemii mogą się indywidualnie różnić. U niektórych osób już we wczesnym stadium mogą wystąpić silne objawy i zmiany, podczas gdy u innych wyraźne oznaki choroby pojawiają się dopiero w stadiach zaawansowanych.

Dzięki regularnym badaniom i obserwacjom można kontrolować przebieg lipodemii i w razie potrzeby dostosowywać leczenie. Ważne jest, aby pacjentki z lipodemią były świadome, że ich indywidualne objawy i przebieg choroby mogą się różnić.

Stadia lipodemii
Stadia lipodemii

Częste pytania dotyczące diagnozy lipodemii​

Lipodemia to bardzo rozpowszechniona choroba. Tylko w USA mówi się o 17 milionach, a na całym świecie o 370 milionach chorych kobiet. Choroba wiąże się ze znacznym cierpieniem fizycznym i psychicznym, ponieważ jest społecznie wciąż w dużej mierze niezrozumiana i daje niewielką nadzieję na poprawę dzięki leczeniu zachowawczemu. Choć niektóre publikacje podają, że „nawet 10% kobiet cierpi na lipodemię”, nie są nam znane naukowo wiarygodne dane dotyczące liczby chorych.

Przyczyna leży w genetyce, przy czym rzutowe zmiany wiążą się z wahaniami hormonalnymi. Dlatego lipodemia dotyczy niemal wyłącznie kobiet. Mężczyźni mogą wprawdzie genotypowo być nosicielami lipodemii, jednak z powodu braku żeńskich wahań hormonalnych są chronieni przed jej fenotypowym ujawnieniem. Dlatego w naszej klinice med-plast mężczyźni stanowią poniżej 1%.

Lipodemia jest zwykle wyzwalana przez zmiany w żeńskiej gospodarce hormonalnej. Dlatego w związku z okresem dojrzewania, ciążą lub dopiero menopauzą u chorych często dochodzi do rzutowego rozrostu tkanki tłuszczowej. Zgodnie z naszą najnowszą wiedzą może on obejmować całe ciało. Najczęściej jednak pierwsze dolegliwości pojawiają się w nogach i ramionach. W swoim przebiegu lipodemia może znacznie obniżać indywidualną jakość życia z powodu bólu, ograniczeń ruchomości i zmian fizycznych. Niestabilność psychiczną, wykluczenie społeczne oraz brak pomocy wynikający z niewiedzy wielu lekarzy obserwujemy codziennie.

Każda chora jest wyjątkowa. Lipodemia może występować we wszystkich swoich najróżniejszych postaciach – także we wszystkich stadiach i typach. Przejścia są przy tym płynne, a rozmieszczenie i zajęte okolice ciała bardzo różne.

Ponieważ lipodemia to nieprawidłowe nagromadzenie komórek tłuszczowych, które z czasem mnożą się i powiększają, ale nie mogą zmniejszyć swojej objętości, dochodzi do typowych dolegliwości, takich jak ucisk, ból i uczucie ciężkości. Wskutek nasilonego rozkładu nadmiaru komórek tłuszczowych dochodzi ponadto do bolesnych reakcji zapalnych.

Początkowo dochodzi jedynie do ogólnego wzrostu objętości i masy ciała. Po przekroczeniu pewnej granicy objętości w typowych okolicach ciała pojawiają się bolesne dolegliwości. Należą do nich często najpierw wewnętrzne strony kolan, zewnętrzne strony ud i ramiona.

W centrum stoi całościowe spojrzenie na Pani sytuację. Po bardzo szczegółowych rozmowach i badaniach możemy ze swojej strony dobrze ocenić, czy i jak operowalibyśmy w Pani indywidualnej sytuacji.

Warto wiedzieć

Zgodnie z naszym doświadczeniem i wiedzą naukową lipodemia może obejmować całe ciało! Występują przy tym różne wzorce rozmieszczenia i nasilenia. Przy różnym rozmieszczeniu i stopniach nasilenia powstają więc wysoce indywidualne sytuacje. Na pierwszym planie zawsze stoją dolegliwości, które prowadzą do wskazania do liposukcji w lipodemii.

Spotkanie kobiet chorych na lipodemię
Spotkanie kobiet chorych na lipodemię
Zdjęcie: Carina Gorny

Wielu wciąż nie zna wystarczająco obrazu chorobowego lipodemii. Lekarze często słyszą słowo lipodemia dopiero po studiach. Nawet w późniejszej specjalizacji obraz chorobowy lipodemii często nie jest uwzględniany. Nawet wśród tych specjalistów, którzy na co dzień mają do czynienia z grubymi i bolesnymi nogami, jak angiolodzy i flebolodzy, często panuje niezrozumienie, gdy poruszany jest temat lipodemii. Dlaczego? Ponieważ po prostu brakuje wiedzy i doświadczenia w codziennej pracy z tym obrazem chorobowym.

Tymczasem my, specjaliści zajmujący się tym tematem przez cały dzień, uważamy lipodemię za chorobę cywilizacyjną. Naprawdę bardzo wiele kobiet cierpi z powodu obniżonej jakości życia z lipodemią.

U połowy wszystkich chorych kobiet, według badań, mimo wyraźnych objawów mija nawet 10 lat do postawienia diagnozy „lipodemia”.

Warto wiedzieć

Do naszej kliniki lipodemii w Berlinie większość pacjentek przychodzi na konsultację już bardzo dobrze poinformowana. Trafiają do nas z polecenia, zwykle mają już doświadczenie z leczeniem zachowawczym za pomocą manualnego drenażu limfatycznego i płaskodzianej odzieży uciskowej oraz są dobrze połączone w sieci. W ten sposób powstała prawdziwa społeczność med-plast, która świetnie wymienia się doświadczeniami i wzajemnie wspiera. Na pierwszym planie zawsze stoją dolegliwości, które prowadzą do wskazania do liposukcji w lipodemii.

Jak przebiega pierwsza konsultacja w med-plast?​

Wyczerpująca rozmowa i dokładne badanie fizykalne dadzą Pani nie tylko pewność co do Pani sytuacji i jednoznaczną diagnozę lipodemii („tak/nie”), ale również realistyczną i jasną perspektywę. Gdy bowiem ustalimy nasz wspólny cel – najlepszą możliwą poprawę Pani jakości życia – wówczas, jak pokazuje doświadczenie, obok ulgi od razu pojawia się także pozytywne nastawienie.

Wreszcie będzie Pani mogła lepiej zrozumieć swoją sytuację, ponieważ wyjaśniamy, co widzimy i wyczuwamy. Wspólnie ocenimy, czy i jak możemy Pani pomóc dzięki naszym operacjom.

Nie robimy nic innego – proszę nam zaufać!

Wywiad – pierwsze poznanie się

Poświęcamy Pani czas! Nasze konsultacje w celu pierwszej diagnozy lipodemii trwają zwykle godzinę, podczas której słuchamy Pani i w intensywnej rozmowie całościowo oceniamy Pani sytuację. Często chodzi po prostu o pytanie „Czy mam lipodemię?”, albo o potwierdzenie już istniejącej „diagnozy lipodemii” w ramach drugiej opinii. Zwykle jednak rozmawiamy z bardzo dobrze poinformowanymi pacjentkami, które mają już doświadczenie z leczeniem zachowawczym i interesują się alternatywnymi możliwościami leczenia .

 Rozwój i przebieg Pani dolegliwości mają przy tym kluczowe znaczenie. Interesują nas na przykład pierwsze rzutowe zmiany stanu fizycznego wywołane zmianami hormonalnymi, jak okres dojrzewania, przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych czy ciąże. Chcemy również ocenić Pani sytuację w odniesieniu do ogólnego stanu zdrowia . Jak to jest z innymi chorobami, wcześniejszymi operacjami, lekami czy alergiami? Czy istnieje związek genetyczny, np. poprzez wygląd Pani matki? Jaki wpływ ma lipodemia na Pani psychikę, poczucie własnej wartości i seksualność? Czy czuje się Pani wykluczona społecznie i cierpi na depresję?

Będzie Pani zaskoczona, jak jasno ocenimy Pani sytuację! Czy za operacją lipodemii, czy przeciw niej – wszystko Pani wyjaśnimy!

Konsultacja w sprawie lipodemii w med-plast Berlin
Konsultacja w sprawie lipodemii w med-plast Berlin
Prosta rada na początek

Nasze doświadczenie pokazuje, że zdenerwowanie przed taką rozmową i ograniczona koncentracja podczas intensywnej rozmowy sprawiają, że wiele umyka. Prosimy po prostu zabrać na konsultację partnera, członka rodziny lub najlepszą przyjaciółkę! Dzięki temu będą Państwo mogli później wspólnie jeszcze raz omówić rozmowę i jej najważniejsze wnioski.

Jak przebiega operacja lipodemii?

Zawsze zależy to od indywidualnej sytuacji dolegliwości, obrazu tkanki i dotychczasowego leczenia. Na naszej stronie o operacji lipodemii wyjaśniamy przebieg, najważniejsze kroki i to, na co pacjentki powinny zwrócić uwagę.

Więcej o operacji lipodemii
Dr Masumbuku podczas operacji lipodemii w med-plast Berlin
Dr Masumbuku podczas operacji lipodemii w med-plast Berlin